انتقال زگیل تناسلی از طریق استخر: توهم یا واقعیت؟ (بررسی علمی و دقیق)
حتماً برای شما هم پیش آمده که بعد از یک روز طولانی، هوس کنید تنی به آب بزنید و خستگیتان را در یک استخر عمومی یا جکوزی رفع کنید؛ اما ناگهان یک ترسِ پنهان، لذت این تفریح را از شما میگیرد: «نکند از آب استخر مریضی بگیرم؟ نکند انتقال زگیل تناسلی از طریق استخر ممکن باشد؟»

این نگرانی کاملاً طبیعی است. این روزها آنقدر حرف و حدیث درباره راههای عجیبوغریب انتقال ویروس اچ پی وی شنیدهایم که آدم حتی از سایه خودش هم میترسد! اما بیایید یکبار برای همیشه، با زبان ساده ولی کاملاً علمی و تخصصی، پرونده این موضوع را ببندیم.
در این مقاله در وبلاگ دکتر دیانا حسینی، متخصص درمان زگیل تناسلی در مشهد، قرار است ذرهبین دست بگیریم و تمام سوراخسمبههای استخر، سونا و جکوزی را بررسی کنیم تا ببینیم آیا واقعاً خطری شما را تهدید میکند یا نه. خیالتان راحت، اینجا خبری از حرفهای کلیشهای نیست؛ صاف میرویم سر اصل مطلب.
آیا آب استخر باعث انتقال ویروس زگیل تناسلی میشود؟
بیایید اول بزرگترین متهم را محاکمه کنیم: خودِ آب! خیلیها تصور میکنند اگر فردی مبتلا به زگیل تناسلی وارد استخر شود، ویروسهای اچ پی وی در آب شناور میشوند و مثل کوسه به دنبال قربانی بعدی میگردند!

اما واقعیت علمی چیز دیگری است. انتقال زگیل تناسلی از طریق استخر (یعنی صرفاً از طریق آب) تقریباً غیرممکن است. چرا؟

۱. حجم آب: حجم آب استخر آنقدر زیاد است که حتی اگر ویروسی هم وارد آن شود، آنقدر رقیق میشود که قدرت بیماریزاییاش را از دست میدهد.

۲. معجزه کلر: کلر و مواد ضدعفونیکنندهای که در استخرهای استاندارد استفاده میشود، دشمن خونیِ میکروبها و ویروسها هستند. ویروس اچ پی وی بیرون از بدن موجودی نسبتاً ضعیف است و در برابر مواد شیمیایی قوی مثل کلر، شانس زیادی برای زنده ماندن و انتقال ندارد.

پس اگر فقط نگران شنا کردن در آبی هستید که دیگران در آن شنا کردهاند، نفس عمیقی بکشید و نگران نباشید.
خطرات پنهان: لبه استخر، سونا و جکوزی
خب، اگر آب بیگناه است، پس خطر کجاست؟ داستان انتقال زگیل تناسلی از طریق استخر بیشتر از اینکه به “آب” مربوط باشد، به “سطوح” و “رفتارهای ما” مربوط است.
ویروس اچ پی وی برای انتقال، عاشقِ تماسِ “پوست به پوست” است. اما در محیطهای مرطوب، اگر تماسی با سطوح آلوده داشته باشید، احتمال (هرچند کم) وجود دارد.

۱. لبههای استخر و سکوهای نشستن
وقتی با مایوی خیس روی لبه سیمانی یا کاشیکاری شده استخر مینشینید، پوست شما به دلیل رطوبت و گرما، آسیبپذیرتر میشود. اگر نفر قبلی که آنجا نشسته، زگیل فعال داشته باشد و بلافاصله شما همانجا بنشینید، به دلیل اصطکاک و رطوبت، یک احتمالِ بسیار ضعیف برای انتقال وجود دارد. البته تاکید میکنیم: احتمال بسیار ضعیف. اما در پزشکی، احتیاط شرط عقل است.
۲. سونا و جکوزی
در سونا و جکوزی، همهچیز گرم و مرطوب است؛ یعنی همان بهشتی که ویروسها دوست دارند! اما باز هم ویروس اچ پی وی نمیتواند پرواز کند. خطر اصلی زمانی است که شما بدون زیرانداز یا حوله شخصی، روی نیمکتهای چوبی سونا (که مرطوب و زبر هستند) مینشینید. این نیمکتها میتوانند ویروس را برای مدت کوتاهی روی خود نگه دارند.

توصیه دکتر دیانا حسینی: همیشه در سونا و هنگام نشستن کنار استخر، حتماً از حوله شخصی خودتان به عنوان زیرانداز استفاده کنید. این سادهترین راه برای حذفِ این احتمالِ یک در میلیونی است.
حوله و دمپایی مشترک: متهمین ردیف اول
اگر بخواهیم در پرونده انتقال زگیل تناسلی از طریق استخر، مقصرین واقعی را پیدا کنیم، باید به رختکن برویم.
بیشترین خطر در استخرها، مربوط به استفاده از وسایل مشترک است:

- حوله مشترک: این خطرناکترین کار ممکن است! ویروس اچ پی وی میتواند در رطوبتِ حوله برای مدتی زنده بماند. خشک کردن ناحیه تناسلی با حولهی فردی که مبتلا است، یک دعوتنامه رسمی برای ویروس است.
- دمپایی مشترک: هرچند زگیل کف پا با زگیل تناسلی فرق دارد (تایپهای ویروسیشان متفاوت است)، اما رعایت بهداشت حکم میکند که همیشه از دمپایی شخصی استفاده کنید.
- تیغ و ژیلت: گاهی در رختکنها دیده شده که افراد از تیغهای یکدیگر استفاده میکنند. این کار یعنی فاجعه! هرگز، تحت هیچ شرایطی، وسایل اصلاح خود را با کسی شریک نشوید.

پاسخ به سوالات رایج شما درباره استخر و زگیل تناسلی
در طول سالها تجربه در کلینیک دکتر دیانا حسینی در مشهد، با سوالات زیادی از سمت مراجعین روبهرو شدهایم. اینجا به پرتکرارترین آنها پاسخ میدهیم:

۱. آیا نشستن روی توالت فرنگی استخر باعث زگیل تناسلی میشود؟
این یکی از بزرگترین افسانههاست! حقیقت این است که انتقال ویروس زگیل تناسلی از طریق کاسه توالت بسیار بعید است. ویروس اچ پی وی روی سطوح سرد و خشکِ توالت دوام نمیآورد و با نشستن معمولی منتقل نمیشود. اما برای بهداشت فردی، استفاده از روکشهای یکبار مصرف ایده خوبی است.
۲. آیا ویروس اچ پی وی در آب جکوزی زنده میماند؟
گرمای آب جکوزی به تنهایی ویروس را نمیکشد، اما مواد ضدعفونیکننده (کلر و برم) که در جکوزیها استفاده میشود، ویروس را غیرفعال میکند. پس نگرانی اصلی آب نیست، بلکه تماس بدن با سطوح دیواره جکوزی است.
۳. اگر کسی در آب استخر زخمی داشته باشد، ویروس منتقل میشود؟
ویروس اچ پی وی وارد خون نمیشود و در لایههای پوست زندگی میکند. بنابراین وجود خون در آب (که خودش خطرناک است و نباید باشد) لزوماً به معنی انتقال زگیل تناسلی نیست.
اگر زگیل تناسلی داریم، میتوانیم به استخر برویم؟
این سوالی است که خیلیها از پرسیدن آن خجالت میکشند. بیایید روراست باشیم.
اگر شما ضایعات فعال (زگیلهایی که روی پوست دیده میشوند) دارید، اخلاق و مسئولیت اجتماعی حکم میکند که تا زمان درمان کامل، از رفتن به استخر، جکوزی و سونا خودداری کنید.
چرا؟
- احتمال انتقال به دیگران: هرچند گفتیم احتمال انتقال از آب کم است، اما تماس تصادفی در رختکن یا سونا با دیگران ممکن است رخ دهد.
- آسیب به خودتان: رطوبت مداوم و کلر موجود در آب میتواند باعث تحریک زگیلها، خارش، سوزش و حتی پخش شدن بیشتر آنها در ناحیه تناسلی خودتان شود.
پس بهترین کار این است که ابتدا برای درمان اقدام کنید. اگر در مشهد یا استان خراسان هستید، میتوانید برای درمان سریع و قطعی با متدهای نوین به مطب دکتر دیانا حسینی مراجعه کنید و بعد با خیال راحت از استخر لذت ببرید.
چکلیستِ “استخر بیخطر”
برای اینکه پرونده انتقال زگیل تناسلی از طریق استخر را ببندیم و با خیالی آسوده شنا کنیم، کافیست این چند قانون طلایی را رعایت کنید:

- حوله شخصی، قانون اول: هیچوقت، حتی برای یک لحظه، از حوله کس دیگری استفاده نکنید.
- نشستن ممنوع (بدون واسطه): روی لبه استخر، نیمکت سونا یا جکوزی، همیشه روی حوله خودتان بنشینید.
- شستشو قبل و بعد: دوش گرفتن قبل از استخر به تمیزی آب کمک میکند و دوش گرفتن بعد از استخر با صابون و شامپو، کلر و آلودگیهای احتمالی را از روی پوستتان پاک میکند.
- تراشیدن موها قبل از استخر؟ نه!: سعی کنید دقیقا قبل از رفتن به استخر، ناحیه تناسلی را با تیغ اصلاح نکنید. تیغ باعث ایجاد خراشهای میکروسکوپی روی پوست میشود که راه را برای ورود هر نوع ویروس و باکتری باز میکند.
کلام آخر: نترسید، اما آگاه باشید
دوستان عزیز، هدف از این مقاله ترساندن شما از تفریحات آبی نبود. هدف این بود که بدانید انتقال زگیل تناسلی از طریق استخر، اگرچه از طریق خودِ آب بعید است، اما از طریق رفتارهای پرخطر و عدم رعایت بهداشت فردی در محیط استخر میتواند رخ دهد.
آگاهی، بهترین واکسن است. با رعایت همین نکات ساده، میتوانید بدون هیچ استرسی از شنا کردن لذت ببرید.
اگر هرگونه شک، نگرانی یا ضایعه مشکوکی مشاهده کردید، جای نگرانی نیست. دکتر دیانا حسینی، متخصص درمان زگیل تناسلی در مشهد، با سالها تجربه و استفاده از جدیدترین تجهیزات درمانی، در کنار شماست تا سلامتی و آرامش را به شما برگرداند.
سلامت و شاد باشید و تنی به آب بزنید!